Irak ve Afganistan’daki sivillerin ABD askerleri tarafından öldürülmelerinin görüntülerini kamuoyuna sızdırmakla gündeme daha çok gelen ve misyon olarak bu ve buna benzer derin bilgileri kamuoyuna sunmayı ilke edinen, ana gelir kaynağı bağışlar olan yarı şeffaf WikiLeaks’ın 2007 yılından bu yana önde gelen iki isminden biri ve günde 24 saat kendini buna adamış beş kisiden biri olan, eski bir IT güvenlik uzmanı, takma adıyla Alman “Daniel Schmitt” in röportajını SSNet okyucuları ile buluşturuyoruz.

Almanya’nın haftalık siyasi dergilerinden, 1 milyonu aşkın bayi satış tirajlı “Der Spiegel” (Ayna) dergisinin resmi web sitesi Spiegel Online platformunda 16 Nisan 2010 tarhinde yayınlanan söyleşi çarpıcı açıklamalar içeriyor.

Buna göre Wikilekas, yine kamuoyunu sarsacak Afganistan kaynaklı bir video daha yayınlamaya hazırlanıyor ve bu görüntüler de muhtemelen ABD askerlerinin sivilleri öldürmesiyle bağlantılı.

12 Temmuz 2007 tarihhinde iki adet AH-64D Apache helikopterinden açılan ateş sonucu 30 mm‘lik makinalı top mermileriyle ölen Irak’lı sivillerin görüntüleri: http://wikileaks.org

SPIEGEL ONLINE RÖPORTAJI:

SPIEGEL ONLINE: Sn. Schmitt, gizli olayları ortaya çıkarmakla ilgili siteniz „Wikileaks“ üzerinden gündeme gelmekle dikkat çekiyorsunuz. En son yayınladığınız bir videoda ABD pilotlarının Bağdat’ta sivilleri vurarak öldürdükleri görülüyordu. Fakat daha önceki videolarin aksine bu sefer yayınlanan görüntüler tarafınızca yorumlanmış ve bir nevi koyu bir subjektif değerlendirme yapılmış. Hangi sebepten dolayı tarafsız pozisyonunuzdan uzaklaşarak kendinizi bu konuda eleştirme fırsatını yarattınız?

Schmitt: Şahsen bence de bu husus talihsiz bir şekilde cereyan etti. Biz haber kaynaklarımıza, kamuoyuna sunduğumuz bir haberimizin siyasi etkisini azami seviyeye çıkartabileceğimiz sözünü veriyoruz. Fakat yaptığımız tecrübeyse eğer medya ile işbirliği yapmazsak veya en azından haber yayınlandıktan sonra kendilerinin de buna dikkatini çekmezsek, haberin gündemde fazla kalamadığı yönünde. Biz hala elimizdeki malzemeyi kamuoyuna nasıl en uygun lanse edebileceğimizin şeklini optimize etmeye çalışıyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Bu sefer göreceli olarak değerlindirme yaparak yorum sentezli bir sunum üzerinde karar kıldığınız malum.

Schmitt: Biz Wikileaks olarak orijinal görüntülerin tümünü tam uzunluğunda da yayınladık fakat çiğ haber malzemesi ile gazeteciliğin sınırı burada net bir şekilde çekilemedi.

SPIEGEL ONLINE: Peki bu tür yorumlu sunumlarla Wikileaks platformunun tararfsızlık ilkesinden uzaklaşmaya başladığı rizikosunun oluştuğuna dair bir kaygınız yokmu?

Schmitt: Böyle bir sorun söz konusu olabilir. Bizim gelecekte yapmamız gereken, bu sınırı daha net çizebilmemizdir.

SPIEGEL ONLINE: Peki bu mevzu ile ilgili olarak içeride dahili olarak tartışıp kavga ettiğiniz oldumu hiç?

Schmitt: Biz kavga etmeyiz, aksi taktirde bu kadar malzemeye ulaşamaz ve verimli olamazdık. Ama yaptığımız hatalardan da elbette dersler çıkarıyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Peki bu Irak videosu, platformunuzun maddi gelirlerine yönelik bağışları artırmak için bir kampanyası olabirlimi?

Schmitt: Hayır. Bağışlar konusunda gelecek sene de dahil olmak üzere son derece istikrarlı bir konumdayız. Biz işin başından beri okuyucu ve takipçilerimize bağış yapmaları konusunda ricada bulunuyoruz. Geçtigimiz 2009 yılının aralık ayında bir nevi bu böyle yürümez manasında „grev“ moduna geçtik ve okuyucularımıza dedik ki: „Bizim daha fazla maddi kaynağa, paraya ihtiyacımız var“. Bu kampanyadan beri 350.000 avro aldık. Bu bizim için iyi bir miktar. Dolayısıyla şu an bu videonun yayın zamanlamasının bu maddi mevzu ile hiç bir ilgisi yok.

SPIEGEL ONLINE: Peki bu son videodan sonra bağışlarınız ne derecede olumlu yönde etkilendi?

Schmitt: Yayından sonra, ilk beş gün içinde yaklaşık 100.000 avro bağış aldık.

SPIEGEL ONLINE: Bu iyi bir miktar. Wikileaks size bu iş için ücret ödüyormu?

Schmitt: Hayır, hepmiz fahri olarak çalışıyoruz. 2009 yılı başında profesyönel mesleğimi bıraktım ve o gün bu gündür birikimlerimle yaşıyorum. Umarım gelecekte kendimizi de finanse edebilecek konuma geliriz, ama geçtiğimiz son iki buçuk yıl içinde bu işten tek kuruş kazanmadık.

SPIEGEL ONLINE: Ama bir yandan da Wikileaks sizi bir gün maaşa bağlasın istiyorsunuz öylemi?

Schmitt: Evet. Hiç birimiz bu sayede zengin olmak istemiyoruz fakat benim de harcamalarımı ve yaşamımı bir şekilde finanse etmem gerekiyor.

SPIEGEL ONLINE: Bir sonraki perdesini aralayacağınız olay varmı ve varsa nedir?

Schmitt: Biz Afganistan’dan bir video da daha ele geçirdik. Orada sivillerin bir askeri operasyonda nasıl kurban oldukları ve şldürüldükleri görülüyor. Görüntülerin kaynağı yine askeri ama Irak videosunda olduğu gibi deşifre ve analiz edilmesi gerekiyor.

SPIEGEL ONLINE: Nasıl bir askeri operasyon bu sözünü ettiğiniz görüntüler?

Schmitt: Yine ABD askeri birlikleri ile ilgili. Şu an daha fazla bir şey söyleyemem.

SPIEGEL ONLINE: Peki kamuoyu nezdinde yayınlayamacağınız görüntüler de olabilirmi mesela?

Schmitt: Biz sadece ve sadece kaynağı belli, konusu ve perde arkası meçhul olmayan dokümanları kamuoyuna sunuyoruz. Kattiyen kaynağımızın hazırladığı veya yorumladığı, kamuoyunu yönlendirme tehlikesini içeren materyalleri paylaşmıyoruz. Eğer iş verenenizini kötülüyen ve hakaret içeren bir mektup yazıp bize verseniz, Wikileaks bunu asla yayınlamaz. Bunun dışında bir bireyin yaşam ya da sağlığını tehlikeye atabilecek hiç bir şeyi de yayınlamıyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Ama siz Wikileaks olarak ırkçı görüşleriyle tanınan aşırı sağcı İngiliz: British National Party (BNP), Britanya Milli Partisi üyelerinin tüm isim ve adreslerini geçmişte yayınladınız?

Schmitt: Ben şahsen burada oldukça endişeliydim, zira düşündüm ki: „Acaba şimdi neler olacak?“ belki ismi yayınlanan biri ulu orta saldırıya uğrayacak veya öfkeli bir kısım halk sokaklara dökülecek. Ama tam aksi oldu. Herşey barışçıl cereyan etti ve İngiltere’de ilk defa bir tartışma da tetiklendi ve herkes „insanlar neden aşırı sağcı yaklaşımlara sıcak bakarak, BNP gibi yerlere katılırlar“ sorusuna cevap bulmaya çalıştı.

SPIEGEL ONLINE: Ama bu BNP üyelerinin can güvenliğini garanti edebildiğiniz anlamına da gelmiyor?

Schmitt: Biz bütün BNP üyelerine bunu yayınlamadan önce tek tek mektup yazdık ve bu listeyi kamuoyuna açıklayacağımızı dile getirdik. Her ne kadar parti yönetimi buna kızsada, üyelerden aldığımız tepkilerin çoğu olumluydu. Bir çok parti üyesi bize e-posta yolladılar ve kamuoyuna açık bir tartışmanın ivme kazanmasını onayladıklarını ve bundan hoşnut olduklarını dile getirdiler.

SPIEGEL ONLINE: Wikileaks nezdinde neyin yayınlanıp, neyin yayınlanamayacağına kim karar verir?

Schmitt: Eğer kriterlerimize uyuyorsa yayınlanır.

SPIEGEL ONLINE: Bu kulağa çok net gelmiyor. Wikileaks kurucularından Julian Assange, Londra’da çıkan “Times” gazetesine verdiği demeçte „Hangi doküman ve bilginin gerçek olup olmadığının son kararını bizzat ben veririm“ demişti. Wikileaks otokrat bir biçimdemi yönetiliyor?

Schmitt: İyi bir araştırmacı gazeteci olarak Julian elbette karar mekanizmasına dahildir. Ama biz kararlarımıza bazen harici uzmanları da dahil ediyoruz.

SPIEGEL ONLINE: Ama Julian Assange eğer dese ki: “Ben bu materyalin gerçekligine inanmiyorum”, o zaman yayınlanmıyormu?

Schmitt: Şimdiye dek hemfikir olmadığımız bir konuda onun tek başına dikatörce bir karar verdigi asla olmamıştır. Bunun gelecekte de olmayacağından eminim. Biz her konuyu tartışırız: Benim ve Julian dışında tüm gün bu işle uğraşan üç meslektaşımız daha var – artı bir de ağımız dahilinde yine bizimle çalışan 1000’e yakın kişi. Bunun dışında bir de teknik ekibimiz var ve bu ekip bizden bağımsız çalışır. Benim bile kendileri ile herhangi bir temasım söz konusu değildir.

SPIEGEL ONLINE: Bunlar gizli servis metodlarını andırıyor.

Schmitt: Eğer sansürlenemez bir platform oluşturmak istiyorsaniz benim gibi sorumlu birinin dahi sunucu bilgisayarların (server) yerlerini bilmemeniz gerekmekte. Örneğin biri beni ele geçirip beni zorla, hatta işkence yaparak konuşturmak isteyebilir.

SPIEGEL ONLINE: Böyle bir şeyin bir gün olabileceğinden endişeniz mi var?

Schmitt: Bu tür bir şeyin ülkeniz Almanya’da olması çok zayıf bir ihtimal. Ama Afrika’da bizim ağımız dahilindeki çalışanlarımızın başına geldi bu ve saldırıya uğradılar. İki insan hakları savunucusu avukat Kenya‘da ulu orta güpe gündüz vurularak öldürüldü. Bu kişiler bundan kısa bir süre önce bizimle çalışmışlar ve polisin siyasi cinayetleri işlediğine ilişkin bir komployu deşifre etmişlerdi.

SPIEGEL ONLINE: Ve bundan dolayı benzeri olayların buralarda da olabileceğinimi düşünüyorsunuz? Örneğin kaçırılmaktan korkuyor musunuz?

Schmitt: Biz şu duruma hazırlıklı olmalıyız: Son derece hassas bir doküman elimize geçiyor ve bundan dolayı birileri açısından bu büyük bir problem teşkil ediyor. Irak Videosu ve gelecek için planladığımız bazı videolardan bazı gizli servisler son derece rahatsız ve bu bahsettiğim çevrelerin bu metodlara başvurma potansiyeli mevcut.

SPIEGEL ONLINE: Wikileaks ile siyasi bir misyonmu güdüyorsunuz?

Schmitt: Hayır. Bizim ajandamız elimizdeki malzemenin mevcut etkisini maksimize etmekten ibaret. Bu ne sağ, ne de solcu bir yaklaşımdır. Biz elimize geçen materyallere karşı tarafsız bir yaklaşım içerisindeyiz. Biz sadece bunun mümkün olduğu kadar pozitif sonuçlara yol açmasını arzuluyoruz.[…]

SPIEGEL ONLINE: Farzedelim ki bir gizli istihbarat servisi size bir doküman yolladı ve bunda Wikileaks’in çalışanlarının tümünün isimleri yer alıyor. Bunu da yayınlar mıydınız?

Schmitt: Öncelikle tüm çalışanların bundan haberdar edilmesi gerekiyor ama sorunuza hitaben evet, bu halde listeyi yayınlamak zorunda kalırdık.

SPIEGEL ONLINE: Madem ki şeffafiyet ilkeniz var, neden Wikileaks çalışanlarının listesini kendiliğinizden açıklamıyorsunuz?

Schmitt: Bunun üzerinde çalışıyoruz. Ama bizim öncelikle teknik alt yapımız ve kaynaklarımızı tehlikeye sokmayacak mekanizmalara ihtiyacımız var. Bu güvenlikten mahrum olduğumuz sürece bekamız açısından bir nevi derinlik kaçılınmaz hale geliyor. Ama bu durum zaman ve maddi imkanlarımızla bağlantılı olarak değişebilir.

(Türkçe Çeviri: SSNet – www.savunmasanayi.net)

Bu yazıyı paylaşın:

Haber Konuları: ABD, Afganistan, AH-64D, Almanya, ECR, İngiltere, Irak, Türkçe