Dünya tarihinin gördüğü en büyük kriz savunma harcamalarını nasıl etkileyecek?Dünya tarihinin gördüğü en büyük ekonomik krizlerden birini hala yaşamaktayız ve etkilerini her yerde görebiliyoruz. Birçok banka batmış durumda ve bir çoğu da devletlerden yardım gelmezse iflaslarını açıklayacakları günü bekliyor. Otomotiv sektörüne yön veren firmalar çıkmaza girmeye çok yakın. Ancak savunma pazarı, rekabet üzerine dayalı… Bu yüzden durum farklı seyredebiliyor. Bütün bu yaşanılan ekonomik zorluklara karşın, ülkelerin savunma sanayine akıttıkları paralar kesintiye çok daha az uğramış durumda.

Örneğin, Forecast International firmasının araştırmasına göre 2009 ile 2018 yılları arasında Muharebe / Taarruz / Eğitim uçakları pazarında İyileştirme ve Modernizasyona (Retrofit & Modernization, R&M) harcanacak paranın yaklaşık 20 milyar dolar olması bekleniyor. Bu miktarın yaklaşık 9.5 milyar dolarını sadece Amerika’nın, geriye kalan 10.5 milyar doları da geri kalan devletlerin harcaması bekleniyor. Yani hava savunma sanayiyi kriz beklemiyor gibi görünüyor. Ülkeler hava savunmalarına ayırdığı paradan geri adıma atmak istemiyor…

Tek başına “hava” yeterli değil

Ancak , “krize rağmen” başlığından sadece hava savunma sanayi faydalanmıyor, çünkü hava savunma sanayi tek başına yeterli değil. Amerika’nın Irak ve Afganistan’da gerçekleştirdiği operasyonlar bazı gerçekleri de ortaya çıkardı. Amerika’nın mutlak hava gücü üstünlüğü, Amerika’ya savaşın genelinde mutlak bir üstünlük sağlamamıştı. Hava kuvvetleri olmayan bir düşmana karşı çok güçlü bir hava gücünün olması pek de fazla bir şey ifade etmiyordu. Başta bunu tecrübe eden ABD olmak üzere bunu gören batı devletleri, kara ordularını güçlendirmeye ve yeni kara teknolojileri üretmeye yönelik çalışmalar üzerine yoğunlaşmayı tercih etti.

Bu sebeple doğu ülkeleri de dahil olmak üzere hemen hemen her bölgesel ve küresel güç hem hava filolarını hem de kara ordularını çağın gerekliliklerine uygun olarak modernize etme çalışmalarına hız vermiş durumda. Eskiden kalma açıklarını kapatmak adına modernize çalışmalarına en büyük örnek ise Hindistan. Çok hızlı bir şekilde gelişim gösteren ve askeri teknolojiler konusunda tabiri caizse paraya kıyan Hindistan büyük bir modernizasyon çalışması başlatmış durumda ve ekonomik krizi pek de umursar gözükmüyor.

Tablo o kadar da pembe değil

Ancak bütün ülkeler bu kriz ortamında bu kadar bonkör davranamıyor. Dünya genelinde yaşanan ekonomik resesyonlar nedeniyle bazı ülkeler uzun dönemli yenileme çalışmaları konusunda daha cimri davranmak zorunda kalıyorlar. A400M projesi de gerek teknik gecikmeler, gerekse artan birim maliyete karşın kötüye giden ülke ekonomileri sebebiyle şu an sıkıntılar yaşayan projelerden birisi. Yunanistan’ın ise ekonomik sorunlar sebebiyle savunma alanında topallamalarda bulunduğunu artık hepimiz biliyoruz.

Ancak, diğer sektörlerle mukayese edildiğinde, krizden ve resesyondan kısmen etkilenmiş olsa bile savunma alanında harcamalar hiç bitmeyecekmiş gibi görünüyor.

N. Can Karaçengel

Bu yazıyı paylaşın:

Haber Konuları: A400M, ABD, Afganistan, ANKA, Can Karaçengel, ECR, Forecast International, Hindistan, Irak, Yunanistan