Gazetenin ABD Savunma Bakanlığı yetkililerine dayandırdığı haberinde, operasyonun ABD yapımı bir insansız hava aracının verdiği istihbarata bağlı olarak yapıldığı öne sürüldü.

ABD Savunma Bakanlığı’ndan üst düzey bir yetkili, “Kararı Türkler verdi. (Operasyon) ABD’nin kararı değildi” dedi.

ABD’li yetkililer, daha önce Türkiye ile istihbarat paylaşımının sürdüğünü söylemiş ancak Uludere’de sivil can kayıplarına neden olan operasyonun istihbaratının ABD’den geldiği iddialarını kabul etmemişti. WSJ’nin haberiyle ABD’li yetkililer bu iddiaları ilk kez doğrulamış oldu.

ABD, Kasım 2007′de Türkiye’ye PKK ile mücadelesinde insansız hava aracı ile istihbarat desteği vermek amacıyla Ankara’da Ortak İstihbarat Bütünleşme Hücresi’ni kurdu. Merkezde, ABD’li ve Türk subaylar yan yana oturarak insansız hava araçlarından gelen gerçek zamanlı görüntüleri izliyor.

OLAY GECESİ NE OLDU?

WSJ’nin ayrıntılarına ulaştığı ABD Savunma Bakanlığı’nın olayla ilgili raporuna göre, 28 Aralık gecesi ABD’ye ait insansız hava araçları, sınırın Irak tarafında Türkiye’ye doğru ilerleyen bir konvoyun varlığını tespit etti.

Ankara’daki Bütünleşme Hücresi’nde bulunan ABD askeri görevlilileri, teröristler tarafından sıkça kullanılan bir geçiş noktası olan bu bölgede tespit edilen konvoydakilerin terörist mi yoksa sivil mi olduğunu belirleyemedi. Bunun üzerine, ABD tarafı Türkiye’ye durumu bildirdi.

Rapora göre, Ankara’daki hücrede bulunan ABD’li görevliler, Türk tarafına konvoyu daha yakından görebilmeleri amacıyla insansız hava aracını yaklaştırabileceklerini iletti. Ancak Türk tarafı bu öneriyi kabul etmeyerek, aracın daha uzak bir noktaya yönlendirilmesini istedi.

ABD de bu talebi kabul ederek, aracın yerini değiştirdi. ABD’li yetkililere göre, bu tarz isteklere uyulması standart bir prosedür.

ABD’DE ORTALIK KARIŞTI

Uludere olayı, ABD’de insansız hava araçlarına ilişkin istihbaratın yabancı devletlerle paylaşılmasına ilişkin tartışmaları da iyice alevlendirdi. Beyaz Saray ve Kongre’nin gündeminde bir süredir yer alan, “Öldürücü insansız hava aracı teknolojimiz konusunda müttefiklerimize ne kadar güvenebiliriz?” sorusu yeniden tartışmaya açıldı.

ABD, hükümetlerin militanlara karşı harekete geçmediği ya da geçemediği Pakistan ve Somali gibi ülkelerde, terörist olduğundan şüphelenilen kişilerin yerlerinin tespit edilmesinde ve bu kişilerin öldürülmesinde silahlı insansız hava araçları ile özel operasyon timlerinden faydalanıyor.

ABD, Yemen’de, insansız hava aracı operasyonlarını hükümetin onayına bağlı olarak gerçekleştiriyor. Türkiye’de ise operasyonlar için istihbarat sağlıyor ancak saldırılarda doğrudan rol oynamıyor.

WSJ haberinde, halen görevde olan ve eski ABD’li yetkililerin ifadelerine göre, bu tür anlaşmaların dezavantajını bu ülkelerin ABD istihbaratını Pentagon ve CIA’in kontrol edemediği şekillerde kullanmaları olarak tanımladı.

WSJ’ye göre, insansız hava aracı teknolojisini kullanan ülkelerin “meşru hedef” standartları birbirinden farklı. Dolayısıyla bu ortaklıklar ABD’nin kendi güvenliğini çok da ilgilendirmeyen meselelere dahil olması anlamına geliyor.

Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Mike Rogers, WSJ’ye yaptığı açıklamada, “Ya bu istihbarat yabancı bir hükümete verilir ve onlar da bu istihbaratla yanlış bir şey yaparsa? Ya bu istihbarat onunla yanlış bir şey yapmak isteyen birilerinin eline geçerse?” diyerek kaygılarını dile getirdi.

TÜRKİYE’DE SORUŞTURMA SÜRÜYOR

Şırnak’ın Uludere ilçesinde sınırın Irak tarafına 28 Aralık gecesi düzenlenen bir hava operasyonunda, PKK’lı sanılan 34 köylü hayatını kaybetmişti.

Kamuoyunda büyük yankı uyandıran operasyona ilişkin incelemelerde bulunan İçişleri Bakanlığı müfettişleri ve TBMM İnsan Hakları Komisyonu’nun hazırladığı raporlar, olayla ilgili soruşturmayı yürüten Diyarbakır Özel Yetkili Başsavcılığı’na sunuldu.

Başsavcılık ayrıca, Genelkurmay Başkanlığı’ndan insansız hava araçlarının aktardığı görüntüleri ve operasyonun bütün aşamalarıyla ilgili bilgi istemişti.

Hürriyet

Modifiye edildikten sonra hedef dronu olarak kullanılan savaş uçaklarına Q kodu verililiyor.

USAF ve Milli Muhafız (US National Guard = USNG) Hava Kuvvetleri’nin faydalı ömürlerini doldurmuş ve hizmet dışına çıkarılan F-16A uçaklarının hedef uçağına dönüştürülme çalışmalarının kararı yaklaşık iki yıl önce, Mart 2010 tarihinde alınmıştı. Buna göre söz konusu iki kuvvetin toplam 126 adet F-16A tipi Savaşan Şahini, 70 milyon dolar ($ABD) maliyetle iki sene sonrasına, 2014 yılına kadar QF-16 tipi hedef uçağına dönüştürülerek, tükenmekte olan QF-4 Fantom tipi hedef uçaklarının yerine geçmiş olacak.

İlk uçuşunu yapan örneği aşağıdaki resimde görülen QF-16′lar, pilotlu uçak ya da pilotsuz dron şeklinde, eğitim ve tatbikat yanında, test ve ArGe amaçlı da kullanılabiliyor.

Sukhoi Superjet projesinin bittiği, iptal edilebileceği, bu kazadan sağ çıkamayacağı yönünde yorumlar var.

Sebep? Yeni uçak… Üstelik bir de Rus uçağı.

Ancak gerek finansal yapıya, gerekse endüstriyel katılıma bakıldığında projenin paydaşlarının büyük ölçüde Rusya dışında olduğunu görüyoruz ki, bu da işin rengini birazcık değiştiriyor. Uçak lisans olarak bir Rus uçağı olmasına karşın, Avrupalı firmalar büyük ölçüde risk ortağı.

Bu yüzden bu fikre itiraz edeceğim.

Müşterek Yatırım Projesi, Superjet 100.

Komunist rejimlerin teknoloji konusunda öncelikleri farklıdır. Kapitalizm, liberalizm ve içeriğindeki rekabet kalite, imaj ve verimlilik kavramlarını doğurunca ikinci dünya ülkeleri (sanayileşmiş komünist ülkeler) biraz geri kaldılar. Ancak bu gerilik bir donanımın varlığı ve yokluğuyla ilgili değil ,kalitesiyle ilgilyidi. Zira komunizm işlevsellik ve istihdamı hedefler. Oldukça işlevsel sovyet helikopterlerinin kalabalık mürettebat ile oldukça pahalıya işletildiğini hatırlayınız.

Hal durum böyle olunca kökü sovyetlerde atılmış demirperde sanayii yaklaşık bir on yıldır bir tür geçiş sancısı yaşıyordu. Bu geçiş sancısını aşma stratejisi, geçtiğimiz on yıl içerisinde batılı şirketlerle ortaklıklar oldu. Sukhoi de bu yolu tercih edenlerden birisi.

Sovyet sonrası Rusya’nın ilk sivil jeti Sukhoi Superjet 100, daha kavramsal tararım aşamasında (2002) Sukhoi-Boeing ortaklığına sahne oldu ve daha sonra Boeing bugüne kadar danışman olarak devam etti. İtalyan Alenia Aeronautica’nın stratejik ortak olmasıyla Avrupa kıtası da Superjet’e dahil oldu.

Kısa sürede sadece uçağın tasarım ve imalatına 30 yabancı firma katıldı. Uçağın motoru olan SaM146 ise (23 Haziran 2010 tarihinde EASA sertifikasyonu gerçekleşti) Fransız Snecma ile Rus NPO Saturn’ün müşterek yatırımı olan PowerJet tarafından üretiliyor.

Uçağın imalatındaki endüstriyel katılıma bakıldığında uçuş kontrol sistemleri ve motor haricinde neredeyse hiç Rus endüstrisi göremiyoruz. Uçuş kontrolü sahasında görmemizin sebebi de muhtemelen Rusların özellikle muharebe uçaklarında elde ettiği muazzam deneyimin, batı teknolojisine ihtiyaç duymayacak ölçüde olması.

Velhasıl, Rusya’nın hali hazırda mevcut olan kendi pazarına ilave olarak doğrudan Avrupa satışlarına oynadığı bu koz oldukça da sonuç verdi. Pazarlaması ise İtalyan Alenia Aeronautica ile Sukhoi’nin yine bir müşterek yatırımı olan Superjet International firmasına ait. 2007’de bu ortaklık kurulduğundan beri uçağın uluslarası çaptaki satış adedi 180’i geçti.

Superjet 100 Avrupa, iptal edilecek bir projenin ve iflas edecek bir Powerjet ve Superjet International’ın başrol oyuncusu. Projenin stratejik risk ortağı, başka bir Rus firması değil, ana donanımlardan ikinci en büyüğünü üreten Powerjet firmasının %50 ortağı Fransız Snecma.

Projeye ne olur?

Finansal olarak sadece Rusya’yı bağlamayan bu uçağın geçirdiği kaza, en az bir Avrupalı muadili kadar incelenecek ve Rus menşeili olarak ayrı bir muameleye tutulmayacaktır.

Zira uçak EASA sertifikasyonuna sahip. Bu sertifikasyona sahip olan bir uçak, emniyet açısından herhangi başka bir EASA sertifiyeli uçaktan daha az kalır yana sahip değildir. Bu bir standarttır. Uçakla ilişkin başka pek çok sahada kalite farklarıyla karşılaşılsa da emniyet açısından asgari gereklilikler tamdır. Ve uçağın muadillerine göre neredeyse yarı yarıya ucuz, oldukça iyi bir birim fiyata -hemen hemen 35 milyon USD- satılıyor olması ona büyük bir rekabet avantajı sağlıyor.

Hal durum böyle olunca Süperjet kazasından önemli bir sürpriz çıkmadıkça naçizane imajla ilgili bir ilave bir problem olacağını, Rus uçaklarının kötü şanının üzerine yenisinin ekleneceğini sanmıyorum. Kaza raporunun temiz çıkması ve yapısal bir probleme işaret etmemesi halinde Avrupa’daki bazı kurum, kuruluş ve basın yayın organlarından destek mesajları gelecektir. Bir süre sonra fuarlarda gerçekleştirilen yeni uçuş ve satışlarla uçak imaj tazeleyecektir.

Bizimki bir öngörü. Yanılmak da bize mahsus; zamanla göreceğiz.

Böylelikle ilk seri üretim teslimatı bundan 15 yıl kadar önce 1997′de gerçekleşen F-22 üretimi sone ermiş olup, USAF 187 adet uçak teslim aldı. 

Prototiplerle birlikte bugüne dek sadece 195 adet F-22 platformu üretilmiştir. İlk prototipin Nisan 1992 tarihinde düşmesini takiben, 2004, 2009 ve 2010 yıllarında da üç adet seri üretimi F-22 düşmüş, kazalarda iki pilot hayatını yitirmişti (son kazadaki pilot Yzb. Jeffrey Hanney’in cesedi bugüne dek hala bulunamadı).

Tek koltuklu F-22 Raptor, av-önleme klansmanında halen dünyanın en yüksek performanslı muharip jet uçağı olup, gerek en az bir Eurofighter/Typhoon kadar yüksek manevra kabiliyeti, gerekse B-2 Spirit stratejik bombardıman ile ’emekli’ F-117 Nighthawk gibi ‘safkan stealth’ konseptlerinden bile daha düşük (ön cephe) radar yansıması/izi (RCS) kombinasyonu ile, bu klansmanda yegane bir hava üstünlük uçağıdır.

F-22′nin birim maliyeti, sınırlı miktarda üretildiğinden dolayı, çeşitli parametreli hesaplamalara göre 330 ile 420 milyon dolar ($ABD) dolayında olup, uçak her halükarda en pahalı taktik muharip jet uçağı olma ünvanına sahiptir, dolayısıyla batının en büyük dev yolcu uçağı olan bir A-380 kadar bile pahalıdır. Kaldıki, F-22′ler çok yeni olmalarına rağmen, milyarlarca dolara kapsamlı bir modernizasyon ve yatırım programına da tabi tutulmaktadır ve söz konusu birim fiyatına bu astronomik ilave maliyet dahil değildir (Bkz: http://www.savunmasanayi.net/f-22-raptorlar-iyilestiriliyor/f-22-raptorlar-iyilestiriliyor ).

Pasifik Okyanusu'ndaki Guam Ada'sı semalarında, iki av-önleme görevli F-22 Raptor, B-2 Spirit tipi bir stratejik bombardıman uçağına eşlik ediyor

Türk Hava Kuvvetleri pilotlarının tekâmül uçuş eğitimlerinin belkemiğini oluşturan, çift türbinli, süpersonik ve emektar T-38A Talon tipi jet uçaklarının ARI Projesi adlı aviyonik modernizasyonu çerçevesindeki ilk seri teslimatları start alıyor.

Halen Türk Hava Kuvvetleri (TurAF) envanterindeki mevcut 55 adet T-38 tekâmül eğitim uçağının aviyonik modernizasyonunun gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ (TAI) ile bundan neredeyse 5 sene önce, 13 Temmuz 2007 tarihinde ARI Projesi sözleşmesi imzalanmıştı.

Ağustos 2009 tarihinde tamamlanan kritik tasarım gözden geçirme safhasını takiben, ASELSAN tarafından ele alınan Merkezi Kontrol Bilgisayarı ve Harekât Uçuş Yazılımı, yine 2009 yılının sonunda, aralık ayında TAI tarafından teslim alınmış ve sistem entegrasyon laboratuvarı testlerine tabi tutulmuştu.

Yine ArGe, yapısal modifikasyon ve üretim faaliyetlerinin tamamlanmasını takiben, söz konusu modernize prototipi sistem yer testlerine de tabi tutulmuştu.

Modernizasyonu tamamen yerli olanaklar baz alınarak gerçekleştirilen ilk hava aracımız olan ilk T-38M prototipi, 3 Kasım 2010 tarihinde ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. Nihayet ARI Projesi kapsamındaki ilk prototip, bundan bir kaç hafta önce, 20 Nisan 2012 tarihinde Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edildi.

Planlara göre önümüzdeki aylarda, Temmuz 2012 itibariyle, modernize edilen dört adet T-38M daha Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmiş olacak. Geriye kalan 50 uçağın modernizasyon ve teslimatlarınınsa 2014 yılına kadar peyderpey tamamlanması bekleniyor. 

Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde yetiştirilen ve eğitilen genç muharip pilotlarımız, halen genel olarak Hava Harp Okulu eğitimi sırasında T-41D ‘pırpırları’ ile özendirici uçuş eğitimi almaktadırlar.

Yine harp okulundan mezuniyet sonrası, gözü ek pilotlarımız en az Tğm. rütbesiyle SF-260D uçaklarında başlangıç uçuş eğitimi, T-37C uçakları ile temel jet eğitimi ve T-38A jetleri ile tekâmül eğitimlerini almaktadırlar.      

Radarsız F-5 Freedom Fighter ve daha sonra radarlı gelişmiş F-5 Tiger II konseptinin ‘babası’ sayılan T-38 Talon platformu, üreticisi olduğu ülke konuşlu ABD yanında, batıda halen onyıllardır sadece Almanya, Türkiye ve Portekiz tarafından tekamül eğitim maksatlı kullanılıyor.

Aynı uçak, beyaz perdede de 1986 yılında şöhrete ulaşan ’Top Gun’ filminde, F-5 modelleri yanında, sözde (eski) SSCB menşeili ‘uydurma’ MiG-28 uçaklarını simule amaçlı da kullanılmıştı.

ABD Kongresi’nin son rakamlarına göre geçtiğimiz yıl F-35′in ortalama maliyeti yine % 4,3 oranında arttı ve ABD’ye toplam ilave maliyet neredeyse 400 milyar dolara yaklaştı.

Buna göre, 2050′li yıllara kadar kullanılması beklenen, belkide son insanlı (doğrudan bizzat pilotlu) muharip savaş uçağı F-35′lerin ABD’ye maliyeti 1.45 trilyon (Yaklaşık Bindörtyüzelli Milyar $) olarak açıklandı.

Söz konusu, tek motorlu ve henüz seri üretime geçmemiş olan, herkesi heyecanlandıran bu saldırı uçağından 2500′e yakını ABD için, toplamdaysa yaklaşık 3000′i diğer ortak ülkelerle birlikte üretilecek.

JSF Projesi’ni yürüten ABD yanında, ABD’nin ebedi mütteffiki İngiltere birinci seviyeden, İtalya ve Hollanda ise ikinci seviyeden katılımcı konumundalar.

Türkiye ise, en büyük kullanıcı ABD’nin yine en büyük NATO siparişçi ülkesi olarak 100′ün üstünde F-35 siparişi ile övünürken, F-35′e üretim bazında son derece uzak olduğunu basında yeterli seviyede sunamamaktadır.

Federal Almanya'nın 5. Şansölyesi (1974-82) Helmut Schmidt (93)

 

Helmut Schmidt, Federal Alman Hükümeti’nin geçtiğimiz yılın sonuna doğru satışını onayladığı Suudi Arabistan’a 200′ün üzerinde son model Leopard 2A7+ tipi ana muharebe tankı (nihai hedef 270 tank) ile İsrail donanması için sipariş edilen 6. Dolphin sınıfı denizaltıya karşı olduğunu, Almanya’nın sadece müttefiklerine silah satması gerektiğini vurgulayarak Suudi Arabistan ve İsrail’in Almanya’nın askeri müttefiki olmadığını da ima etmiş oldu.

Helmut Schmidt ‘Ben olsaydım bunu yapmazdım’ diyerek, öteden beri tüm Federal Alman hükümetlerince uyulan sıkı silah satışı denetim ve karar doktrininden ayrılmayı sakıncalı bulduğunu dile getirdi. Schmidt ayrıca, kendisinin Şansölye olduğu dönemde, Suudi Arabistan’ın Almanya’dan 1981 yılında da Leopard 2 tankı almak istediğini ama bu ülkeyi oyalayarak bu tanktan vazgeçmelerini sağladıklarını ve şimdi yine aynı noktaya gelindiğini de hatırlattı.

İsrail ve Suudi Arabistan’ın buradaki ortak noktalarından biri, ikisinin de mevcut İran rejimine karşı düşman olmaları.

Özge Kılınç

Leopard 2 PSO konsepti baz alınarak orijinal üretcisi KMW tarafından geliştirilen, Suudi Arabistan'ın da almak istediği Leopard 2A7+ konfigürasyonunun ilk fuar sürümü

Sadece İsrail için geliştirilen Dolphin (Yunus) sınıfı denizaltı

Böylelikle dünyada en fazla Eurofighter Typhoon uçuş tecrübesine sahip pilotlar arasında yer alan Yarbay Daniele, bu uçağı en çok uçuran pilot olma şerefine sahip. Daniele aynı zamanda Grossetto konuşlu uçuş eğitiminden sorumlu ve Eurofighter pilot adayı subayların da eğitmenliğini yapıyor.

Sadece Grossetto’da yılda 20 Eurofighter Typhoon pilotu yetiştiriliyor ki bunlar ya harp okulundan yeni mezun olan teğmenler veya F-16′dan Eurofighter uçağına geçiş yapan diğer subaylar.

Başlangıç, temel ve tekâmül jet uçuş ve harbe hazırlığa geçiş eğitimlerini tamamlayan genç teğmen ve üstteğmenlerin Eurofighter tam harbe hazırlık eğitimleri 9 ay, deneyimli F-16 pilotlarının bu modern uçağa geçiş eğitimleriyse 3 ay sürüyor.

Düşen C-101, sivil/askeri amaçlı kullanılmakta olan uluslararası Murcia-San Javier Havalimanı’ndan havalanmıştı ve Torrejón de Ardoz şehrine inmesi gerekiyordu. Söz konusu eğitim uçuşunda, sorumlu uçuş eğitimcisi Plt. Yzb. Julio Castellon ile öğrenci Plt. Tğm. Eduardo Castillo hayatlarını kaybetti.

İspanyol CASA tarafından (bugün EADS bünyesinde) 70′lerin sonunda geliştirilen ve ilk defa 32 yıl kadar önce hizmete giren C-101, bugüne dek sınırlı sayıda, 160+ adet üretildi ve uçak öncel olarak eğitim maksatlı olarak başta İspanya yanında, önem sırasına göre sadece Şili, Ürdün ve Honduras tarafından kabul gördü.

Filibe’deki Graf Ignatievo Hava Üssü’nden eğitim uçuşu için havalanan, NATO koduyla ‘Fulcrum’ tipi muharip jetin mürettebatı, ABD Hava Kuvvetleri (USAF)’nin 31. Muharip  Filosu ve Romanya Hava Kuvvetleri unsurlarıyla 17 Nisan 2012 tarihinden beri müştereken yürütülen kapsamlı bir hava tatbikatına istirak etmeye hazırlanıyordu.  

Bulgar Hava Kuvvetleri yetkilileri MiG-29 uçağının düşüş sebebine dair bilgi vermezken, söz konusu müşterek tatbikat olay üzerine durduruldu.

27 Avrupa Birliği ülkesinin en fakirleri arasında yer alan Bulgaristan, halen hava kuvvetleri bünyesinde son kazadan sonra kalan 15 adet MiG-29 yanında, demode MiG-21 (NATO kodu: ‘Fishbed’) ve Su-25 (NATO kodu: ‘Frogfoot’) uçaklarını kullanmaya devam ediyor.

Bulgaristan, hava kuvvetlerini takviye ve modernizasyon amaçlı olarak uzun süredir ABD’den başta F-16 ve F/A-18 uçakları olmak üzere, İsveç’ten JAS-39 Gripen yanında, Almanya’dan Eurofighter, İtalya’dan ikinci el yine Eurofighter, Rusya’dan MiG-29 ve İsrail menşeili IAI Kfir tedariki üzerinde duruyor fakat finansman sorunlarından dolayı bugüne dek henüz somut bir gelişme hayata geçirilemeyerek proje sürekli ertelendi.

Bulgaristan Hava Kuvvetleri'ne ait çift müretetbatlı MiG-29

800 km menzilli ve nükleer harp başlığı taşıyabilen Şahin-1a (Hatf IV) tipi füzenin ateşlendikten sonra, hedeflenen Hint Okyanusu’ndaki koordinatı başarıyla vurduğu açıklandı. Bu tür uzun menzilli nükleer harp başlıklı balistik füzeler, bugüne dek sadece ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin askeri envanterlerinde bulunuyordu.

Fransa’ya gelecek yılın başında teslim edilecek olan ilk seri üretim A400M uçağının dört TP400-D6 motoru da önümüzdeki Mayıs ayı ortalarında A400M’nin son montaj hattının bulunduğu İspanya’nın Sevilla kentindeki tesise nakledilecek. Halen Sevilla’daki montaj hattında iki adet seri üretim A400M uçağı bulunuyor.

A400M, modern 4 x turboprop motorlu bir ulaştırma uçağı ve bu özelliğinden dolayı 4 x turbofan takatlı C-5 Galaxy veya C-17 Globemaster III tipi stratejik ulaştırma uçaklarına göre, faydalı yük nakliyesi/yakıt sarfı oranlamasında daha tasarruflu. En önemli avatajlarından biri, uçağın son derece kısa ve arızalı pistlere iniş yapabilmesi. Bir başka detay avantajıda uçağın turboprop motorlarının termal izinin daha düşük olması.   

Azami 37 ton faydalı yükü 3300 km menzile, 20 ton yükü de yaklaşık 6400 km’ye nakledebilen A400M’nin TP-400-D6 motoru, MTU Aero Engines (Almanya), Rolls Royce (İngiltere), Snecma (Fransa) ve Industria de Turbo Propulsores (İspanya) tarafından oluşturulan EPI (Europrop International) tarafından geliştirildi ve üretiliyor. 

A400M, başta üretici ülkeler olmak üzere bir stratejik ulaştırma uçağı olarak nitelensede, askeri literatüre böyle geçmesi tartışmalı bir konu. Zira A400M, batının en büyük modern turboprop nakliye uçağı olsada, teknik ve performans özellikleri itibariyle stratejik olma özelliğini haketmiyor. Dolayısıyla A400M, her ne kadar yüksek ulaştırma kapasiteli olsada, modern bir taktik ulaştırma uçağı olarak nitelenmelidir.

İlk seri üretim A400M uçağını 2013 yılı başında teslim alacak olan Fransa’yı, ikinci ülke olarak aynı yılın sonuna doğru, en erken sonbaharında (muhtemelen Eylül 2013)  Türkiye takip edecek ve toplamda 10 adet A400M uçağını 2018 yılına kadar teslim almış olacağız. İlk uçağı teslim alacak olan üçüncü ülkeyse, Türkiye’yi takiben 2014 yılı sonuna doğru Almanya olacak. Yine aynı yılın sonunda İngiltere, 2015′te İspanya ile Malezya ve 2018′den itibaren Belçika ile yine aynı yıl bu ülkenin bir uçağı devredeceği Lüksemburg ilk A400M uçaklarını teslim almaya başlayacaklar.

Şu ana kadar sekiz ülkeden 174 adet kesin sipariş alan A400M üreticisi Airbus Military bunları en geç 12 sene içinde 2024 yılına kadar teslim edecek.  

Söz konusu 174 siparişin ülkelere göre dağılımı:

Almanya 53 (13′ü üçüncü ülkelere satılacak, 40′ı Alman ordusu için)

Fransa 50

İspanya 27

İngiltere 22

Türkiye 10

Belçika 8 (biri Lüksemburg için)

Malezya 4

Özge Kılınç

İki mürettebatın hayatını yitirdiği ve iki askerin de ağır yaralandığı olayda, uçağın düşüş sebebi halen araştırılıyor.

Textron’a ait Bell’in helikopter ve Boeing gibi uçak devlerinin müştereken geliştirdiği V-22 Osprey, özellikle ArGe aşamasında kendinden çokça olumsuz manada söz ettiren bir konsept olup, 1991 ve 92 yıllarındaki iki prototip kazasında yedi mürttebat hayatını kaybetmişti.

Bunlarla birlikte yine 2000, 2006, 2007, 2010 yıllarında ve bu son olayla birlikte toplam 12 tane V-22 kazasında şimdiye dek en az biri sivil olmak üzere 36 kişi hayatını kaybetmiş oldu. 

İlk prototipi 19 Mart 1989 tarihinde uçan ve 2006 yılında operasyönel hizmete giren V-22 Opsrey, prensipte, dikey açıda, yukarıdan yatay ön cepheye doğru 90 derece esnek açılı çift tilt rotorları sayesinde, adeta bir helikopter gibi dikey yönde iniş/kalkış özellikli ve gerektiğinde 570 km/h uçuş hızına kadar yaklaşabilen pervaneli bir nakliye uçağıdır.

Bir süredir ABD Hava Kuvvetleri USAF tarafından CV-22 modeli Avrupa’da da konuşlandırılan, USMC (Hedef: 360 adet MV-22) ve USAF (Hedef: 50 adet CV-22) tarafından 160′ın üstünde kullanıma giren Opsrey, dikey kalkış yapmadan, kısa kalkış ve dikey iniş modunda 4 buçuk ton faydalı yükü 1800 km’ye yakın bir menzile taşıyabilmekte, yine gerektiğinde tam teçhizatlı 24 (oturarak) veya 32 (ayakta) askeri veya 9 ton dahili (6.8 ton harici) faydalı yükü de 24+ metre küplüklük efektif hacmiyle havadan nakledebilmektedir.

USMC orta sınıf tilrotor filosu VMM 263′e ait 5 adet VM-22 Osprey, 1989 yılında hizmete giren yaklaşık 41 bin tonluk amfibik taarruz gemisi USS WASP (LHD 1) üzerinde konuşlu halde bir arada görülüyor. Düşen uçak USMC’nin VMM 261 filosuna aitti. Söz konusu USS WASP, muhtemelen F-35B (Kısa kalkış/dikey iniş = STOVL) konuşlu ilk donanma gemisi olmaya da aday

Yunanistan Savunma Bakanı Apostolos-Athanasios Tsokhatzopoulos’un adı, Yunan donanması için Almanya’dan tedarik edilmekte olan 2,85 milyar avro tutarındaki dört adet Tip 214 (Papanikolis) sınıfı denizaltılarla bağlantılı olarak rüşvet iddialarına karışmış ve bu yüzden Yunan savcıları kendisini en az geçen yıldan bu yana takip altına almıştı.

Buna göre tamamı Alman MAN firmasına ait olan Ferrostaal A.Ş.’ten bakanın iki haneli milyon Avro (veya Alman Markı) dolayında rüşvet aldığı iddia ediliyor. Bakan bu suçlamaları reddederken, özel yaşamının oransız lüks seyri de dikkat çekmiyor değil.

Bakanın dün tutuklandığı lüks evinin değerinin bile bir kaç milyon Avro değerinde olduğu ve bu gayrımenkulün teorik olarak milletvekili ve bakan maaşlarıyla finanse edilemeyeceği dile getiriliyor. Öte yandan bakanın karısı, söz konusu mekanı çok ucuza bir ‘offshore’ firmasından aldıklarını iddia ederek bu suçlamayı da yalanlıyor.

Yunanistan eski Savunma Bakanı Apostolos-Athanasios Tsokhatzopoulos’un dokunulmazlığı geçtiğimiz yılın Haziran ayında fezleke ve parlamento kararı ile kaldırılmıştı.

Bu arada Atina’daki Yunan savcılığının soruşturmasını tetikleyen ana unsur, Almanya’da MAN’a ait Ferrostaal firmasına karşı soruşturma açan Alman savcılarının inisiyatifi oldu ve tüm bilgi ve deliller Yunan Savcılığı’na Alman yargı makamlarınca resmen aktarılmıştı.

1939 Atina doğumlu Apostolos-Athanasios Tsokhatzopoulos son derece köklü bir Yunan siyasetçisi ve geçtiğimiz yıla kadar MYK üyeliği görevini sürdürdüğü PASOK partisinin 1974′teki kurucularından biri.

1981-2009 yıllarında 28 yıl Yunan Parlamentosu’nda yer alan Tsokhatzopoulos:

1981-85 yıllarında Kamu İşleri- (enfrastrüktür, karayolu, demiryolu, akarsu yolu, kanal yapımı, ölçü ve ağırlık birimleri standardizasyonu..)

1985-87 yıllarında Devlet-

1987-89 yıllarında İçişleri-

1996-2001 yıllarında Savunma- ve

2001-2004 yıllarında Kalkınma Bakanlığı görevlerinde bulundu.

Özge Kılınç

Yunanistan Savunma Bakanı Apostolos-Athanasios Tsokhatzopoulos dün evinin önünde tutuklandıktan hemen sonra

Buna göre Boeing: Beş adet F-15 Eagle/Strike Eagle ve 12 adet F/A-18 Hornet/Super Hornet tipi savaş uçağı yanında, iki adet C-17 Globemaster III tipi stratejik ulaştırma uçağı, on adet CH-47 Chinook tipi ağır yük helikopteri ve bir adet P-8A Poseidon tipi deniz karakol uçağı teslimatında bulundu.

1997 yılında F-15 ve F/A-18 savaş uçakları ile C-17 stratejik nakliye uçaklarının orijinal üreticisi McDonnell Douglas ve B-1B Lancer tipi stratejik bombardıman uçağının üreticisi Rockwell International (Aerospace Units) firmalarını da satın alarak bünyesine katan Boeing yaklaşık 165 bin elemana sahip ve yıllık cirosu neredeyse 65 milyar dolar ($ABD).

Lockheed Martin, mevcut 70′e yakın F-16 siparişiyle birlikte ABD’nin Teksas Eyaleti’nde bulunan Fort Worth’taki tesislerinin F-16 üretim hattını 2014 yılına kadar faal tutabilecek. Halen güncel F-16 ‘Viper’ (F-16E/F Blok 60) konseptiyle F-16 yurt dışı sipariş ve üretiminin 2020 yılına kadar sürmesi hedeflenmiş durumda.

Lockheed, 1993 yılında F-16′nın orijinal üreticisi General Dynamics firmasından, Fort Worth’daki savaş uçağı, dolayısıyla F-16′nın da üretim tesislerini satın almıştı. Aynı Lockheed firması, Mart 1995 tarihinde Martin Marietta ile birleşerek Lockheed Martin adını almıştı (ki bir zamanlar F-16 ve F-111 tipi savaş uçağı üretcisi olan General Dynamics, yakın geçmişte ve/veya bugün M1 Abrams tankları ve bir çok zırhlı kara aracı dahil, Sea Wolf, Los Angeles, Ohio ve Virginia sınıfı nükleer denizaltılar yanında Arleigh Burke sınıfı destroyer gibi son derece modern açık deniz platformlarının da üreticisidir).

Orijinalinde General Dynamics tarafından geliştirilen ve ilk prototipi 2 Şubat 1974 tarihinde uçan YF-16 konseptinin temel amacı, esasında eski SSCB ve Varşova Paktı savaş jetlerinin ABD Hava Kuvvetleri’ne (USAF) oranla sayıca katlayıcı üstünlüğüne karşı, yüksek performanslı, yegane hava üstünlük uçağı olan F-15′lerin kantite bazındaki azınlığını, basit aviyonikli (bizdeki 80′lerin ikinci yarısında, A/B modellerine göre çok gelişmiş, modern, ilk Blok 30 serisi F-6C/D’lerin sistem bilgisayarlarının RAM belleği bile 64 KB dolayındaydı), hafif ve oran olarak kısa menzilli bir av-önleme uçağıyla telafi etmekti.

USAF kısa sürede, açılan ’Hafif Savaş Uçağı Programı (Lightweight-Fighter-Programm)’ ihalesi çerçevesinde, rakip Northrop’un çift motorlu YF-17 Cobra (sonradan McDonnel Douglas’ın bu konsepti devralıp YF-17 prototipini baz alarak donanma hava kuvvetleri için geliştirdiği, ilk örneği, F-16′nın seri üretimine paralel olarak 1978′de ilk defa uçan ve 7 Ocak 1983′te hizmete giren F/A-18 Hornet) yerine F-16′yı seçti ve çok geçmeden 1978 yılında F-16 seri üretimi hızla start aldı.

F-16′nın, kullanıcılar açısından batının en başarılı, sürekli olarak geliştirilerek yeni özellikler kazandırılan, çok yönlü bir savaş jeti olduğu söylenebilir. Fakat uçağın neredeyse brüt 40 yıllık muazzam evrimine bakıldığında, yukarıda adı geçen amaç doğrultusunda ortaya çıkma vesilesi, asla zamanının çok ötesinde teknolojik bir harika ve üstün savaş kabiliyetli platform olma planı değildi.

Esas amaç, hafif, basit donanımlı, bakımı kolay, komplike olmayan, sayı doktrinini destekleyecek, her hava şartında uçamayan F-104 Star Fighter’den daha kabiliyetli ve F-15′ten çok daha ucuz bir uçak üretmek ve bunu ABD haricinde NATO nezdinde de tabana yaymaktı.

F-16 bugüne dek -ikinci el ve/veya kiralamalar da dahil olmak üzere- en az 26 ülke tarafından kabul görmüş olup, Türk Hava Kuvvetleri 1987 yılından bu yana, muhtemelen teslimatları bu yıl sonuna kadar tamamlanması beklenen Peace Onyx IV projesi de dahil olmak üzere, toplamda 270 adetlik siparişle ABD ve İsrail’den sonra dünyanın en önemli üçüncü F-16 müşterisi konumundadır.

THvK bugüne dek, 1991-2009 yıllarında, en az 28′i düşmek kaydıyla 30 tane F-16 kaybetmiştir. Türk Hava Kuvvetleri’nin NATO standartlarının çok üstünde, 28 NATO ülkesinden tahminen ilk beşe girerek yine ‘tahminen’ mevcut 210+ uçaktan her F-16 uçağını ayda ortalama 22 saat uçurduğu düşünülürse, net 18 yılda (1991-2009) 240 uçaktan (1987-1999 yıllarında iki kademede teslim edildiler ve 1996-99 yıllarındaki ikinci 80′lik paketi Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE gibi Arap fonları finanse etti) 30 uçaklık kaza/kırım bilançosunun oran olarak düşüklüğü belki biraz daha iyi anlaşılabilir. 

4500. teslimatı gerçekleşen ve sübjektif tahminle minimum 4600 adetlik üretimine kesin gözüyle bakılan F-16, hedeflenen orta vadeli planlarla 5000 rakamını büyük bir olasılıkla yakalayamayacak olsada, 2020 yılına doğru ciddi bir prodüksiyon rakamı elde edecek gibi gözüküyor. Lakin bu 4500′lük psikolojik rakamla ABD’nin başını çektiği, lisans üretimleriyle birlikte batının en çok sayıda ürettiği savaş jeti olan F-4 Phantom II’nin üretim efsanesine (McDonnell Douglas 1979 yılına kadar 5057 Fantom serisi uçak üretti. 5057. son Fantom Güney Kore’ye satıldı. Japonya’nın Mitsubishi lisans üretimi 138 uçağıyla toplam 5195 rakamına ulaşıldı. Bu arada 77-0290 seri nolu 5000. Fantom uçağını da Türkiye almıştı) F-16 böylelikle biraz daha yaklaşmış oldu.

[Peace Onyx III ve IV projelerinin detayları için aşağıdaki SSNet haber linkinin yorumlar kısmındaki 7 nolu açıklamaya bkz..]

Özge Kılınç

http://www.savunmasanayi.net/ozel-haber-f-16-modernizasyonunda-milli-program-basladi/ozel-haber-f-16-modernizasyonunda-milli-program-basladi

Fas'a 3 Nisan 2012 tarihinde törenle teslim edilen 4500'üncü F-16

İsrail ordu kurmayları ölü sayısını tahminen 300 ile sınırlarken, bunun yanında İran’da yüzlerce insanın da yaralanacağını, özel ve tüzel manada büyük mal kayıplarının olacağını ve İran altyapısının da felce uğrayabileceğini tahminlerine ekliyorlar.

Daha geçtiğimiz kasım ayında İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak dünya kamuoyunu kademeli olarak bir savaşa psikolojik olarak hazırlarken bir söyleşi sırasında, olası bir savaşta en fazla sadece 500 insanın öleceğini resmen telafuz etmişti.

Buna göre Afganistan’ın güneydoğusundaki Pakistan sınırında, Paktika vilayetinin başkenti Şaran’da yer alan dağlık Marzak askeri üssünde ‘Apaçi’ pilotu sırf yerdeki arkadaşlarına şov gösterisi yapacağım diye son derece riskli bir akrobasi manevrasına soyundu.

Güneybatı Asya, USAF nezdinde İran, Irak ve Afganistan ülkelerini kapsıyor.  

Söz konusu F-15E uçağının ana üssü ABD/Idaho’daki Mountain Home Air Force Base. Uçak ‘Bold Tigers’ filosundandı ve Afganistan’da taktik bombardıman görevlerinde kullanılıyordu. USAF’ın uçağın konuşlu olduğu üssü ve düşüs sebebini gizli tutması uçağın kaza/teknik arıza sonucumu düştüğü yoksa düşürüldüğümü spekülasyonlarına da ister istemez yol açtı.

F-15E Strike Eagle, derin darbe, av-bombardıman maksatlı, öncel görevi hava-yer olan taktik/bombardıman/saldırı uçağı konsepti, ABD dışında çeşitli versiyonlarıyla İsrail (F-15I), Suudi Arabistan (F-15S), Güney Kore (F-15K) ve Singapur (F-15SG) tarafından benimsenmiş durumda.