Taktik ulaştırma uçağı A400M projesinde yaşanan gecikmeler sebebiyle son günlerde üye ülkelerdeki bazı çevrelerce gayriresmi olarak da olsa tartışılan sipariş indirimi ve hatta iptal spekülasyonları yapılırken, projeye ortak en önemli ülke olan Almanya’dan geçtiğimiz hafta iki önemli resmi açıklama yapıldı. Ancak EADS’nin açıklaması herkesi korkuttu!

Bunlardan ilki A400M alt yüklenicisi bir Alman firmasından, diğeri ise siyasi açıdan en yetkili ağızdan yapıldı ve satır aralarından konuyla ilgili merakla beklenen son durum mesajları verildi.

İlk demeç, uçak motoru üreticisi MTU Aero Engines’ten yapılan bir açıklamaydı.
Buna göre, A400M askeri ulaştırma uçağı projesinde motorlar açısından ek bir yatırım maliyetinin söz konusu olmayacağı dile getirildi. MTU Aero Engines şirketi yönetim kurulu başkanı Egon Behle, geçtiğimiz Pazartesi günü (23 Mart 2009) Almanya’nın Münih kentinde kamuoyuna yaptığı bilanço açıklamasında:

“Hesaplarımıza göre şimdiye dek öngördüğümüz yatırım miktarından daha fazla pay ayırmamıza gerek yok” dedi ve A400M projesi ile ilgili merakla beklenen açıklamasına devam ederek bazı ilginç bilgiler sundu:

Egon Behle’ye göre şu ana kadar ki aksama ve gecikmelerden dolayı MTU kuruluşu, kendi kaynaklarından, olası bir riziko maruziyetine karşı şimdiye dek 45 Milyon € ek yatırım payı ayırmış. Behle: “Bu ek miktar bizim için kafi ve bu finans kaynağından daha fazlasını gerektirecek herhangi bir olumsuz senaryo bize göre söz konusu değil” dedi.

A400M’nin turboporop motorunun ArGe’si için bugüne dek 150 ila 180 milyon € yatırım yapıldığını dile getiren MTU Aero Engines yönetim kurulu başkanı Behle, ilginç bir ekleme yaparak A400M nakliye/ulaştırma uçağının TP400-D6 turboprop motorlarının satışından ilk aşamada çok kar edeceklerini düşünmediklerini, daha çok orta ve uzun vadede, söz konusu turboprop motorların bakım ve yedek parça üretiminden kar beklentilerinin olduğunu vurguladı.

A400M’nin ilk uçuşu ile ilgili bir soru üzerine Behle somut bir tarih vermekten kaçınmakla birlikte: “A400M’in ilk uçuşu için gerekli şartlar içinde bulunduğumuz yıl içinde sağlanacaktır” diyerek ilk uçuşun 2009 içinde gerçekleşebileceğini ima etti.

Behle, buna göre A400M’in, dört adet TP400-D6 turbopop motoru ile donatılmış prototipinin yer testlerine Nisan ayı içinde geçilmiş olacağını dile getirdi ve şu an itibariyle projenin üç sene geri kaldığını ve dolayısıyla ilk A400M teslimatinin 2012 yılından önce beklenmediğini belirtti.

Behle, A400M projesinin gecikmesinin, sadece kendilerinden kaynaklandığının zaman zaman dile getirilmesinden de rahatsız olduklarını açıkladı ve gecikmenin sadece TP400-D6 motorlarından kaynaklanmadığını belirterek ilginç açıklamalarına devam etti:

“Gecikmenin gerçek perde arkası şudur: Bir çok alt sistem ve kit, hazır hale getirilerek zamanında yetiştirilememiştir, yani sadece motorlar yüzünden değil. Tüm alt sistem ve kitlerle yükümlü diğer alt yüklenicilerde programın şu an bulunduğu gecikme konumundan sorumludur. Biz MTU olarak bu motoru SNECMA, Rolls-Royce ve ITP ile bir konsorsiyum olarak geliştirip üretiyoruz.”

Almanya cephesinden satır araları!

Bu açıklamadan beş gün sonra, 28 Mart 2009 tarhinde yine Almanya cephesinden çok yetkili bir ağızdan resmi bir açıklama yapıldı:

Bu önemli demeç, bizzat Federal Alman Savunma Bakanı Franz Josef Jung tarafından verilerek bakanın A400M ile ilgili durum değerlendirmesinde, Almanya’nın 60 adet A400M siparişi açısından her hangi bir indirimin söz konusu olmayacağını ve Federal Alman Hava Kuvvetleri’nin bu 60 yeni nesil A400M ulaştırma uçağına ihtiyacı olduğunu vurguladı.

Alman bakanın A400M ile ilgili bir başka ilginç vurgusu da Fransa ile ilgili oldu ve Alman bakan, Fransızların planlandıkları 50 adet A400M siparişinde ciddi anlamda bir indirimi düşündüklerini belirtti.

Alman Savunma Bakanının nu açıklaması Weser-Kurier adlı gazetenin 29 Mart 2009 tarihli Pazar sayısında yayınlanan röportajında yer aldı.

Alman bakan Jung, Eurofighter Tranche 3 siparişinde de bir indirimin olmayacağını ve Alman Hava Kuvvetleri için toplam 180 adet Eurofighter savaş uçağının planlandığı şekilde temin edileceğinin altını çizdi.

Wolf’un mektubu ve EADS’den zehir zemberek açıklamalar:

MTU uçak motoru yönetim kurulu başkanı Behle ve Alman Savunma Bakanı Jung’un açıklamaları, A400M açısından iyi bir hava estiği intibasını uyandırabilir fakat bu demeçlerin özeti, A400M uçağının kuvvetle muhtemel bu yıl içinde ilk uçuşunu yapacağı ve Almanya’nın 60 uçak siparişinde bir indirim bulunmayacağı ile sınırlıdır.

Nitekim yukarıdaki resmi demeçlere paralel olarak, aynı Alman savunma bakanının müsteşarı Rüdiger Wolf’un, bugünlerde basına sızan 18 Mart 2009 tarihli bir mektubunda daha temkinli ve çelişkili bir açıklamada bulunurken, A400M program müdürü Thomas Enders tüm çevreleri şaşırtan, tabiri caizse “zehir zemberek” bir açıklama yaptı.

Önce Alman Savunma Bakanlığı müsteşarı Rüdiger Wolf’un, Federal Alman plan bütçe komisyonunu bilgilendirme amaçlı kaleme aldığı ve kısmen yüksek tirajlı Die Welt gazetesinin resmi online portalında geçtiğimiz Cumartesi, 28 Mart 2009 tarihinde yayınlanan mektubundaki ilginç ifadelere göz atmakta fayda var. Wolf söz konusu mektubunda, Airbus’un ait olduğu EADS’ın üzerinde durduğu düşünceler ve opsiyonlara açıklık getirmiş:

“Program üyesi yedi ülke, Almanya, Belçika, Lüksemburg, Fransa, İngiltere, İspanya ve Türkiye, bir karar vererek projenin hangi yeni kaideler dahilinde yürütülebileceğini ya da gerekirse projenin iptal edilmesini yeniden ele almalıdır.”

Wolf’un aktardığı EADS duyumlarına göre üzerinde durulması gereken kriter ve opsiyonları dört ana maddede sınıflandırılmalı:

1. A400M ulaştırma uçağının planlanan, vaad edilen özellik ve performansının gerekirse düşürülmesi
2. Mevcut uçak motorunun iptal edilerek kontrattan çıkarılması
3. Siparişte bulunan proje ortağı ülkelerin finans akışını sağlamaları, dolayısıyla ön ödeme yapmaları
4. Airbus fırmasının yükümlülüklerinden kaynaklanan ceza ödemeleri başta olmak üzere, müşteri ülkelerin kontrat dahilindeki haklarının modifiye edilerek zayıflatılması

Almanya’nın EADS’ın bu isteklerini geri çevirdiği de dile getiriliyor ve Müsteşar Wolf konuyla ilgili olarak şöyle devam ediyor:

“Bize şu ana kadar hangi problemlerin söz konusu olduğu hakkında net ve detaylı bilgiler arz edilmediği gibi, bahsedilen problemlerin çözümü hakkında da bir brifing verilmedi.”

A400M siparişinde bulunan ülkelerin, Airbus’un projeyi geciktirmesinden dolayı, anlaşmaya göre 31 Mart 2009 tarihinde projeden çekilme hakları vardı. Bu tarih, içinde bulunduğumuz hafta içinde doldu ve herhangi bir iptal söz konusu olmadı.

Gelen bilgilere göre Almanya ve diğer ülkeler, A400M üreticisine üç aylık bir mühlet tanıdı. Müsteşar Wolf:

“Tanıdığımız bu mühletin, mümkün olduğu kadar azami seviyede uzatılmasını doğru bulmuyorum. En geç Nisan ayı içinde, mevcut problemlerin detay ve somut boyutunun ne olduğu hakkında bilgilendirileceğimizi bekliyorum.”

Kulislerden gelen bilgilere göre, EADS, Airbus’un A400M projesini tüm prestij ve maddi kayıp rizikosuna rağmen iptal etmeyi bile göze almış durumda. Fakat Avrupa endüstrisinin siyasi, ekonomik ve askeri açıdan kaybedeceği çok şey var ve bu yüzden kimi uzman çevreler A400M projesindeki problemlerin aşılarak, mutlu sonuca ulaşılacağını dile getiriyor.

Bu şimdilik oldukça iyimser bir yaklaşım ve A400M programının perde arkasında, şimdiye dek kamuoyuna yansıyan boyuttan daha vahim bir durumla karşı karşıya olunduğu kesin. Bu bağlamda son ilginç ve can alıcı açıklamayı da Airbus’un bir numaralı ismi Thomas Enders yaptı. Thomas Enders’in hafta sonu Alman Spiegel dergisinin resmi sitesine yaptığı son kötümser ve tehditkar açıklamaları herkesi hayrete düşürdü. A400M’nin en yetkili ağzı Enders’ten aynen şu açıklama yapıldı:

“Şu ana kadar ki mevcut şartlar altında bizim bu uçağı üretmemiz mümkün değil. Bence bu korkunç projenin sona ermesi, sonu gelmeyen bir korku projesinden daha hayırlı.”

Şifreleri çözecek olursak Thomas Enders, A400M programında ve kontratta bir değişiklik yapılmazsa, projenin iptal edilmesinin daha uygun olacağını ima etti. Enders programın aksaması ve gecikmesindeki sorunlarda kendilerinin de hata payı olduğunu itiraf etti ve Pazar günü verdiği demeçte projenin yürüyebilmesi ve kendilerinin devam etmesi için, “1 Nisan şakası mı?” sorusunu sorduran nitelikteki şartlarını ilk defa somut olarak dile getirdi.

Buna göre ilk şart, tüm siparişte bulunan ülkelerin hükümetlerinin, uçağın yeni geliştirilen motorlarıyla ilgili çikabilecek sorunlar ve bunun rizikosu ile bağlantılı olarak sorumluluk üstlenmeleri.

Bir diğer şart ise, A400M uçağının uçuş, nakliye/ulaştirma ve diger teknik performansının hemen teslimat sonrası beklenmesini şart koşmaması ve bu durumla ilgili yeterli süre tanınması.

Enders sözlerini şu sözlerle bitirdi:
“Şu bilinmelidir ki ben, projenin bizim için kabul edilemez mevcut şartları altında devam edebilmesi için, asla Berlin ve Paris arasında mekik dokumayacağım”.

A400M’i hatırlayalım:

Kumlu ve çakıllı pistlerden de iniş/kalkış yapabilen dev A400M uçağının 37 ton nakliye/ulaştırma kapasitesi, yerini alacağı uçakların iki kat yük kapasitesi ve nakliye performansı anlamına geliyor.

Airbus’a göre, uçak buna rağmen C-130 ve C-160 gibi uçaklardan % 20 daha az yakıt sarfedecek. Uçağın birim fiyatı donanımına göre yaklaşık 100 milyon €.

Şu ana kadar 192 adet A400M siparişi var ve mevcut durumda henüz bir indirim söz konusu olmamakla birlikte yakın gelecekte en azından Fransa bir miktar A400M sipariş indiriminde bulunabilir. Şimdilik 192 adet A400M uçağının sipariş dağılımı, ülkelerin önem sıralarına göre şu şekilde:

Almanya 60, Fransa 50, İspanya 27, İngiltere 25, Türkiye 10, Belçika 8 (1 adedi komşusu Lüksemburg için), Güney Afrika 8, Malezya 4 -

Özge Kılınç

SavunmaSanayi.NET Yayın Danışmanı

©SavunmaSanayi.NET: Bu haber SavunmaSanayi.NET’in özel haberidir. Lütfen kaynak göstererek yayınlayınız.

A400M taktik ulaştırma uçağının İspanya’nın Seville kentindeki 26 Haziran 2008 tarihinde yapılan Roll out töreninden görüntüler: A400M Taksi

A400M taktik ulaştırma uçağının İspanya’nın Seville kentindeki 26 Haziran 2008 tarihinde yapılan Roll out töreninden görüntüler: Çalışanlar

©SavunmaSanayi.NET: Bu haber SavunmaSanayi.NET’in özel haberidir. Lütfen kaynak göstererek yayınlayınız.

Bu yazıyı paylaşın:

Haber Konuları: A400M, Airbus, Almanya, Belçika, C-1, C-130, C-160, EADS, Eurofighter, Fırtına, Fransa, İngiltere, İspanya, MALE, MTU, Özge, Özge Kılınç, Tranche 3, Türkiye